redshadow

Naukowcy są pewni, że wapń pomaga bezpowrotnie pożegnać kilogramy. Przełomem okazały się badania na myszach na początku tego stulecia. Specjaliści z Instytutu Żywienia na University of Tennessee w Knoxville próbowali udowodnić, że wapń może być przechowywany w komórkach tłuszczowych i odgrywać kluczową rolę w regulacji spalania tłuszczu. Materiałem badawczym były myszy o 27-procentowym udziale tkanki tłuszczowej w organizmie. Podzielono je na trzy grupy, z których każda otrzymywała taką samą porcję wapnia, ale miała inny jadłospis. Pierwsza jadła dużo tłuszczy i cukrów, druga – tłuste mleko i jego przetwory, trzecia była na niskokalorycznej diecie. Po 6 tygodniach okazało się (wobec próby kontrolnej), że wszystkie myszy schudły, ale najlepsze rezultaty (ubytek masy ciała: 69 proc.) uzyskała grupa zjadająca tłusty nabiał. Był to koronny argument o wyższości diety Atkinsa nad innymi dietami.

Podobne badania – z tym tylko, że na swoich kolegach i wiele lat później – wykonali studenci z Koła Naukowego Technologów Żywności w Akademii Rolniczej w Poznaniu, którzy sprawdzali, jak chudną osoby na diecie niskowapniowej, wysokowapniowej i mlecznej. Trwający kilka tygodni eksperyment wykazał, że najwięcej kilogramów zrzuca się na diecie mlecznej – kiedy źródłem wapnia są produkty nabiałowe. Studenci zbadali też zawartość tego pierwiastka w diecie wegetariańskiej, Atkinsa i niskokalorycznej na poziomie 1000 kcal. Oprócz diety Atkinsa, która była bogata w wapń (ale zbyt bogata w kalorie, by stosować ją w odchudzaniu), żadna z pozostałych zbadanych nie zaspokajała zapotrzebowania na ten pierwiastek. Wniosek? Im więcej wapnia na talerzu, tym szybsze gubienie wagi! Rewelacje studentów potwierdził zespół naukowców z Université Laval’s Faculty of Medicine w Kanadzie. W 2003 roku opublikował wyniki wieloletnich doświadczeń badających związek pomiędzy wapniem a otyłością. Wykazały one, że kobiety, których dieta była uboga w wapń, miały więcej tkanki tłuszczowej, większy obwód talii i wyższy poziom złego cholesterolu niż te, które spożywały umiarkowane lub duże ilości wapnia. Drugie badanie (sześcioletnie) potwierdziło, że mniejsze spożycie mleka i jego przetworów (a więc i wapnia) powoduje przyrost masy ciała.

Turbospalacz

Wapń odchudza, to już jest więc pewne, ale dopiero od niedawna wiadomo, w jaki sposób.

W 2007 roku Angelo Tremblay oraz jego zespół rozpoczęli obserwacje związane z mechanizmem odchudzania wapniem. Wyniki badań opublikowane na początku tego roku w British Journal of Nutrition pokazują, że osoby z niedoborami wapnia mają przełączony organizm na tryb głodu, co oznacza, że jedzą znaczne większe ilości pokarmu, zupełnie tak, jakby w ten sposób chciał on nadrobić niedostatki. 
Kolejny mechanizm odkryty przez naukowców polega na tym, że niedostatek wapnia zmienia gospodarkę hormonalną organizmu w taki sposób, aby zmuszał on komórki tłuszczowe do gromadzenia zapasów. „Mózg potrafi wykryć brak tego pierwiastka i wysyła sygnały, by organizm zrekompensował jego niedobory poprzez stymulowanie spożycia pokarmu, co działa przeciw każdemu programowi odchudzania” – mówi Angelo Tremblay. „Wystarczające spożycie wapnia wydaje się stłumić chęć do jedzenia” – dodaje.

Ostatnie publikacje w piśmie „Obesity Reviews” mówią: wyższe spożycie wapnia może zwiększyć wydalanie tłuszczu w kale, kontrolować wagę i zapobiegać tyciu. Co to oznacza? Jeśli masz nadwagę, ciągle podjadasz, nie pijesz mleka ani jego przetworów (albo jesteś na nie uczulona), nie jesz ryb, radzimy – porozmawiaj z lekarzem. Po dokładnych badaniach zaleci ci on zmianę diety lub suplementację preparatami wapnia i witaminy D w odpowiedniej dawce.

Gdzie szukać tego pierwiastka

Zalecane dawki wapnia dla zdrowej populacji to około 1000 mg (dla dziewcząt, kobiet w ciąży i po menopauzie są odpowiednio większe). Jeśli jednak masz nadwagę, dawka 1500 mg będzie odpowiednia do odchudzenia oraz zahamowania nadmiernego apetytu. Wapń, prócz mleka i jego przetworów, znajduje się też w świeżych owocach i surowych warzywach: zielonych liściastych, brokułach, kalafiorze, orzechach (zwłaszcza migdałach i soi), owocach morza i rybach (łosoś, szprotki). Warto jeść też produkty wzbogacone w wapń – płatki zbożowe, sok pomarańczowy, serki, jogurty. Naturalna i wzbogacona w wapń żywność jest cenniejsza dla organizmu niż suplementy wapnia, bo dużo lepiej przyswajalna.

W duecie z witaminą D

Witamina D jest odpowiedzialna za wchłanianie wapnia – przy jej niedoborach nie przyswoisz tego pierwiastka. Okazuje się też, że wapń i witamina D działają razem, regulując metabolizm tłuszczu w komórkach tłuszczowych (poprzez hamowanie syntezy tłuszczu) i nasilając jego spalanie. Naturalnym źródłem witaminy D są tłuste ryby morskie, które w Polsce spożywa się w zbyt małej ilości. Produkcja witaminy D w skórze jest wystarczająca wyłącznie w okresie letnim i pod warunkiem, że nasłoneczniamy przynajmniej przedramiona oraz twarz niezabezpieczone kremami z filtrami UV. Dlatego w wypadku tej witaminy dużego znaczenia nabiera suplementacja drogą pokarmową, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowo-wiosennym. O tym jednak musi zadecydować lekarz.