Zespół policystycznych jajników - jak pomóc sobie dietą?

Ewa Fidler
Ewa Fidler 6 lat temu 130
Zespół policystycznych jajników - jak pomóc sobie dietą?

U kobiet z Zespołem policystycznych jajników (ang. Polycystic ovarian syndrome – PCOS) następuje nadmierna produkcja hormonów męskich, czyli androgenów. Powoduje to m.in. nieregularność miesiączek, tycie, trądzik, hirsutyzm (występowanie nadmiernego owłosienia w rejonach ciała typowych dla mężczyzn). Do końca jednak nie wiadomo, co jest pierwsze: otyłość czy PCOS. Przypadłość ta często jest wykrywana dopiero w momencie, kiedy kobieta ma problemy z zajściem w ciąże. Jedno jest pewne, schudnięcie wpłynie na złagodzenie objawów. Dobrze ułożona dieta i odpowiednio dobrane ćwiczenia, w połączeniu z farmakoterapią zaleconą przez lekarza ginekologa, stanowią klucz do sukcesu.

PCOS należy do endokrynopatii czyli chorób układu hormonalnego. Jest to choroba zarówno metaboliczna jak i hormonalna. Najczęściej dotyka ona kobiet w wieku rozrodczym. Jak mówią dane amerykańskie ta dolegliwość może występować nawet u 6-10% kobiet. Pierwsze objawy mogą pojawić się już na początku okresu dojrzewania, jednak najczęściej dzieje się to w okresie młodzieńczym. PCOS opisany w 1935 roku przez Steina i Leventhala, stąd czasami można się też spotkać z nazwą Zespół Steina-Levanthala. Nazywany jest zespołem, ponieważ nakłada się na niego wiele pojedynczych symptomów takich jak:
  • otyłość,
  • hirsutyzm,
  • trądzik,
  • zaburzenia owulacji,
  • brak lub nieregularna miesiączka,
  • bóle miednicy,
  • insulinooporność,
  • hyperinsulinemia,
  • cukrzyca typu 2,
  • dyslipidemia (zaburzenia gospodarki lipidowej),
  • nadcisnienie tętnicze krwi.

Im większy stopień otyłości tym bardziej objawy te mogą ulec nasileniu.

Insulinooporność a PCOS
U 35-50% kobiet z PCOS insulinooporność albo cukrzyca typu 2, pojawi się jeszcze przed 30 rokiem życia. Insulinooporność polega na upośledzonej odpowiedzi komórek na insulinę. Insulina gromadzi się, więc w organizmie (hiperinsulinemia) i stymuluje jajniki do produkcji androgenów. Według The International Council on Infertility Information Dissemination „Insulinooporność, która jest częsta w PCOS może mieć znaczenie w tyciu i kłopotach z obniżeniem nadmiernej masy ciała”.
W przypadku insulinooporność istotna jest też ilość tkanki tłuszczowej. Im wyższy procent tkanki tłuszczowej w organizmie, tym większa jest insulinooporność. Wysokie poziomy insuliny prowadzą do wystąpienia zachcianek pokarmowych na produkty o wysokiej zawartości węglowodanów. Wyniki badań świadczą o tym, że dieta zachodnia (bogata w nasycone kwasy tłuszczowe i wysokoprzetworzone węglowodany a uboga w błonnik) może sprzyjać otyłości i powodować insulinooporność.
Insulinooporność można zmniejszyć przez zastosowanie odpowiedniej diety o niskim indeksie glikemicznym (IG). IG oparty jest o wynik pomiaru efektu spożycia węglowodanów zawartych w konkretnym produkcie na poziom glukozy we krwi.

Leczenie PCOS
Leczenie PCOS nie jest skomplikowane, co nie znaczy, że jest łatwe. Lekarz prawdopodobnie przepisze niezbędne leki. Jednak redukcja masy ciała jest jednym z podstawowych zaleceń lekarskich w przypadku kobiet z PCOS. Zmiany w stylu życia powinny obejmować nie tylko zmianę sposobu odżywiania w celu obniżenia i póxniejszego utrzymania masy ciała, ale także redukcję stresu, zwiększenie aktywności fizycznej. Obniżenie masy ciała tylko o 5% jest związane z :
  • zmniejszeniem wydzielania insuliny,
  • zwiększeniem płodności,
  • redukcją hirutyzmu i zmian trądzikowych,
  • obniżeniem stężenia testosteronu w surowicy krwi.


Zasady diety w PCOS
Odpowiednia dieta jest bardzo istotna w przypadku pacjentek z PCOS. U niektórych kobiet z PCOS skuteczna jest dieta o obniżonej zawartości węglowodanów ogółem, czyli pieczywa, makaronów, płatków śniadaniowych. Równocześnie do diety włącza się produkty niskoprzetworzone takie jak produkty pełnoziarniste, brązowy ryż. Zamiana wysokoprzetworzonych węglowodanów na pełne ziarna, owoce i warzywa może polepszyć odpowiedź komórek na insulinę. dieta powinna zawierać także odpowiednią ilość białka.

Podstawowym celem diety jest obniżenie masy ciała pacjentki o 5-10% wyjściowej masy ciała przez 3 miesiące. Realizowane jest to przez:
  • Zmniejszenie podaży energii.
  • Zmniejszenie podaży węglowodanów prostych.
  • Zwiększenie podaży produktów bogatych w błonnik czyli owoców i warzyw.
  • Zmniejszenie podaży tłuszczu, zwłaszcza nasyconych kwasów tłuszczowych.
  • Zjadanie mniejszych, ale za to częstszych posiłków.
  • Odpowiednie zbilansowanie posiłków pod względem zawartości białka, tłuszczu i węglowodanów.

Kluczowe zasady diety
    • Należy spożywać produkty o jak najmniejszym stopniu przetworzenia(świeże, mrożone albo suszone).
    • Codziennie w menu powinny znajdować się: owoce, warzywa, nasiona strączkowe, produkty pełnoziarniste, ryby, chude mięso, orzechy i nasiona.
    Dzienna podaż błonnika powinna wynosić 25-30 g.
    • Podaż błonnika należy zwiększać stopniowo, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów jelitowych,
    • Najbardziej zalecane są takie warzywa jak: brokuły, sałata, seler, kapusta, ogórek, pietruszk, rzepa, szpinak, rzodkiew.
    • W jadłospisie powinny znajdować się nasiona strączkowe takie jak: fasola czerwona, soja, ciecierzyca.
    • Owoce jakie należy jeść tok: truskawki, maliny, grejpfruty, jabłka, wiśnie, brzoskwinie i śliwki.
    • Produkty te powinny pojawiać się jako przekąski, w sałatkach, z chlebem i zupy.
    Należy ograniczyć spożycie węglowodanów.
    • Trawienie i wchłanianie węglowodanów złożonych trwa dłużej niż cukrów prostych,
    • Zamiast jeść produkty z białej mąki należy wybierać te z pełnego przemiału (ryz brązowy, makarony, pieczywo),
    Należy ograniczyć spożycie soli do ok. 2,5 g na dzień.
    • Zamiast soli lepiej uzywać soku z cytryny, musztardy, octu, ziół i przypraw.
    • Produktów takie jak wędzone mięso, solone orzechy, konserwowane warzywa i mięso konserwowane powinny zostać wyeliminowane.
    • Wskazane są orzechy, bogate w jedno i wieloniansycone kwasy tłuszczowe czyli: migdały, nasiona dyni i słonecznika.
    • Przynajmniej 2-3 razy w tygodniu należy jeść ryby. Wybieraj tuńczyka, łososia, śledzia, sardynki, pstrąga.
    • Najbardziej zalecane są takie techniki kulinarne jak: pieczenie, grillowanie, gotowanie, gotowanie na parze, gotowanie w mikrofalówce.
    Należy spożywać produkt bogaty w białko w każdym posiłku.
    • Białko działa stabilizująco na cukier uwalniany z węglowodanów do krwi,
    • Wybierać należy: chude mięso, ryby, nabiał, nasiona strączkowe, orzechy i nasiona.


    Aktywność fizyczna w PCOS
    Wiele badań wskazuje na to, że aby zmniejszyć insulinooporność komórek, wystarczy już umiarkowana aktywność fizyczna. Nawet, jeśli mimo ćwiczeń nie chudnie się i tak pozytywny efekt jest zauważalny. Ćwiczenia fizyczne nie tylko zwiększają wrażliwość komórek na insulinę. Powodują także zwiększenie masy mięśniowej. Dzięki temu, że mięśnie są aktywne metabolicznie wpływa to na zwiększenie tempa przemiany materii nawet w momencie, kiedy nie ćwiczy się.
    Trudno jednak od razu zwiększyć swoją aktywność. Jeśli nie ćwiczy się wcale lub bardzo mało siedzący tryb życia wchodzi w nawyk. Dlatego też wysiłek fizyczny należy wprowadzać do swojego codziennego planu stopniowo. Zaleca się, aby łączny czas przeznaczany na aktywność fizyczną wynosił ok. 150 minut tygodniowo.

    Terapię PCOS należy zacząć od wizyty u ginekologa-endokrynologa, najlepiej mającego doświadczenie w leczeniu pacjentek z PCOS. Tylko połączenie farmakoterapii z odpowiednio dobraną po konsultacji lekarskiej dietą daje gwarancję na uregulowanie choroby, a czasem na wymarzoną ciążę.

    Każdy jest inny, dlatego dieta szyta na miarę to gwarancja sukcesu. Ułożymy zbilansowany jadłospis nawet dla wymagających. Lubisz makaron? Proszę bardzo - uwzględnimy go w Twojej diecie. Schudniesz skutecznie, zdrowo i przede wszystkim smacznie.

    ZOBACZ PRZYKŁADOWY JADŁOSPIS NA TYDZIEŃ >

    Ocena artykułu: 4.82 (164 głosów):

    Oceń:

    Zaproponuj temat na artykuł. Chcesz przeczytać artykuł na temat, o którym jeszcze nie pisaliśmy? Koniecznie napisz o nim do nas, korzystając z zakładki Kontakt.

    Zobacz również

    Komentarze

    • WooHoo

      WooHoo

      23 listopada 2014, 14:05

      ....a czasem wymarzona ciaze ...? Czyli sugerujecie ze prawdopodobienstwo zajscia w ciaze jest male? To generalizacja, wiem ze szanse sa zmnejszone, ale to ostatnoe zdanie mnie dobilo

    • Dominica_Pisankova

      Dominica_Pisankova

      12 kwietnia 2014, 10:35

      Witam, prowadzę stronę www.insulinoopornosc.com na którą serdecznie zapraszam :) ale przede wszystkim zapraszam wszystkich zainteresowanych na cykl spotkań "Poznaj insulinooporność". Szczegóły w tym wątku http://vitalia.pl/forum13,878189,0_Insulinoopornosc-grupa-wsparcia-zaprasza-na-spotkania.html :) zapraszam!

    • wilcza_jagoda

      wilcza_jagoda

      7 stycznia 2014, 01:09

      teraz tylko pozostało dostosować się do zaleceń ! :)

    • Instead

      Instead

      23 grudnia 2013, 18:13

      Fajny artykuł, jednak chciałam się podzielić przykrym faktem, że lekarze często skupiają się u pacjenek na tym żeby mogły mieć dzieci. A ja mam to gdzieś. Chce być tylko chuda, jednak jest to potwornie ciężkie.

    • Millizi

      Millizi

      12 lipca 2013, 12:51

      bardzo dobry artykuł!

    • LadyZgaga1990

      LadyZgaga1990

      5 czerwca 2013, 16:34

      interesujący artykuł

    • klauduniek

      klauduniek

      3 czerwca 2013, 07:40

      ciekawy artykuł...

    • klauduniek

      klauduniek

      3 czerwca 2013, 07:40

      ciekawy artykuł...

    • klauduniek

      klauduniek

      3 czerwca 2013, 07:40

      ciekawy artykuł...

    • elzbieta.koluszki

      elzbieta.koluszki

      17 kwietnia 2013, 07:04

      ciekawe

    Zasady dodawania komentarzy

    1. Komentarz powienien zawierać informacje odnoszące się w bezpośredni sposób do treści komentowanego podmiotu wypowiedzi.

    2. W przypadku uzasadnionego zgłoszenia komentarza do moderacji, zostanie on usunięty wraz z przyznanymi w ramach Vita-Aktywności punktami.

    3. Po 3 krotnym złamaniu zasad komentowania użytkownik zostaje zablokowany, co uniemożliwia jemu dodawanie jakichkolwiek komentarzy w serwisie.

    4. Kopiowanie komentarzy znajdujących się już w serwisie równoważne jest z naruszeniem punktu 4 zasad dodawania komentarzy.