Gdy po mleku boli brzuch

Emilia Gnybek-Ciosek
Emilia Gnybek-Ciosek, dietetyk 4 lata temu 13
Gdy po mleku boli brzuch

Nietolerancja laktozy dotyczy w Polsce około 20-37% dorosłych. Jest to niemała ilość osób, które po spożyciu większości produktów mlecznych mają dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Najczęściej są to ból brzucha, wzdęcia, biegunka, „przelewanie”.

Czym jest nietolerancja laktozy?

Laktoza jest to cukier mleczny zbudowany z glukozy i galaktozy. Występuje w pokarmie ssaków, a jego zawartość jest różna zależnie od gatunku. Np. w mleku właściwym kobiety – 7,3 g/100 ml, a w mleku krowim 4,3 g/100 ml. Laktoza w pokarmie ma za zadanie dostarczać energii (około 40% energii dostarczanej z mlekiem matki pochodzi z cukru mlecznego), ma wpływ na gospodarkę wapniową ustroju oraz na rozwój korzystnej mikroflory jelitowej. Jest ona rozkładana do dwóch monocukrów (glukozy, galaktozy) za pomocą enzymu laktazy, który znajduje się na rąbku szczoteczkowym jelita cienkiego. Nietolerancja laktozy wynika właśnie ze zbyt małej ilości tego enzymu czy tez jego braku. Może ona mieć różne podłoże. Wyróżnić można nietolerancję:

 

-       wrodzoną  zalicza się tutaj alaktazję, czyli wrodzony brak laktazy. Występują one niezwykle rzadko. Osoba cierpiąca na taką nietolerancję od urodzenia nie ma zdolności do wytwarzania laktazy.

-       pierwotną – wymienia się tutaj hipolaktazję dorosłych. Charakteryzuje się zmniejszeniem aktywności laktazy, które można zaobserwować już wraz z rozszerzeniem diety dziecka, czyli po około 3 roku życia. Nie następuje jednak całkowity zanik enzymu. Oznacza to zatem, iż osoba taka może tolerować pewne ilości cukru mlecznego. Ilość jednorazowo przyjętej laktozy, która nie powoduje objawów gastrycznych, jest indywidualna. Dlatego istotne jest by obserwować swój organizm.

-       wtórną – może być wynikiem chorób przebiegających z zanikiem kosmków jelitowych (np. celiakia), obrzęków zapalnych jelit (np. biegunki poinfekcyjne), uszkodzenia jelit w wyniku terapii lekowych (np. chemioterapia, niektóre antybiotykoterapie).

 

Ciekawym zjawiskiem na jakie warto zwrócić uwagę jest rozkład procentowy osób cierpiących na nietolerancję zależnie od regionu świata. Tak np. w Szwecji obserwuje się nietolerancję jedynie u około 2% populacji, w Anglii 5%, w Grecji około 47%, wśród Indian czy Azjatów z dalekiego wschodu 65-100%. Wynika to z ewolucji organizmów i adaptacji do warunków w jakich przyszło im żyć. Według zasady ewolucji bowiem, wszystko co nie jest wykorzystywane przez organizm, stanowi niepotrzebny koszt dla niego, należy się więc takich czynników pozbyć. Dlatego też w wieku młodzieńczym, gdy mleko jest niezbędnym pokarmem dla niemowlęcia, aktywność laktazy jest wysoka. Wraz z wiekiem jednak i prawdopodobieństwem coraz to mniejszego dostępu do mleka, ustrój zmniejsza aktywność tego enzymu. Narodowości jednak, w których hodowano bydło i mleko oraz wyroby mleczne było źródłem pokarmu, a niekiedy także płynów, zachowały wysoką aktywność laktazy także w wieku dorosłym.

 

Dieta

W przypadku nietolerancji laktozy należy stosować odpowiednią dietę bezlaktozową. U osób cierpiących na alaktazję czy rodzinny niedobór laktozy dietę taką należy stosować przez całe życie. Jeśli tak nie jest, może pojawić się postępujące wyniszczenie, które może zakończyć się śmiercią.  Osoby zaś cierpiące na hipolaktazję wymagają niekiedy czasowego wykluczenia laktozy, np. osoby chorujące na celiakię do czasu odrostu kosmków jelitowych. U osób dorosłych tolerancja laktozy wynosi zazwyczaj około 5-10 g w jednorazowej dawce, co odpowiada około 100-200 ml świeżego mleka. Zależnie od występujących objawów w przypadku ograniczenia aktywności laktazy u osób dorosłych należy rozważyć całkowite wyeliminowanie laktozy, ograniczenie jej podaży czy też wprowadzenie preparatów z laktazą. Ograniczenie podaż laktozy i ustalanie dziennej jej dawki przeprowadza się indywidualnie. Na wzrost tolerancji laktozy ma wpływ mała jej podaż z pożywieniem, młody wiek, powolne opróżnianie żołądka, prawidłowa flora bakteryjna. Tym samym, więc na obniżenie tolerancji wpływa duża podaż laktozy, starszy wiek, szybkie opróżnianie żołądka, nieprawidłowa mikroflora jelitowa. Jeśli zatem produkty mleczne są spożywane z innym produktem opóźniającym opróżnianie żołądka, tolerancja laktozy jest lepsza. Dlatego lepiej na śniadanie spożyć płatki z mlekiem niż wypić sam napój mleczny czy dodać jogurt do warzyw gotowanych niż spożyć go jako przekąskę między posiłkami.

 

Gdzie można znaleźć laktozę? 

Źródłem laktozy jest mleko (krowie, kozie) i jego przetwory. Można ją jednak odnaleźć także w postaci ukrytej w niektórych artykułach spożywczych jak:

 

-       pieczywo,

-       ciastka,

-       lody, czekolada, herbatniki, gofry, naleśniki,

-       sosy sałatkowe, majonez,

-       zupy, pure, desery w proszku,

-       pasztety, parówki,

-       gotowe przekąski typu płatki zbożowe w saszetkach,

-       margaryna,

-       niektóre leki, witaminy itp.

 

W produktach mlecznych laktoza występuje w różnych dawkach:

 

PRODUKTY

LAKTOZA (g/100g PRODUKTU)

mleko świeże 3,5% tłuszczu

4,6

mleko świeże 0,5% tłuszczu

4,9

mleko w proszku

38,7

śmietana 18%

3,6

śmietana 12%

3,9

jogurt naturalny

4,6

jogurt owocowy

5

kefir

4,1

maślanka

4,7

lody śmietankowe

4,4

ser twarogowy chudy

3,1

ser twarogowy tłusty

2,9

ser typu „Feta”

1

ser żółty Ementaler

0,1

ser żółty Gouda

0,1

sery pleśniowe

0,1

masło ekstra

0,6

margaryna

0,4

 

Jak zatem widać nie jest konieczne całkowite wykluczenie wszystkich produktów mlecznych u osób cierpiących na nietolerancję laktozy, a to ile w danym menu może się tych produktów pojawić zależy od indywidualnej tolerancji każdego pacjenta. Należy zatem obserwować swój organizm wprowadzając stopniowo coraz to większe dawki nabiału i spożywać go wraz z innymi produktami spożywczymi.

Każdy jest inny, dlatego dieta szyta na miarę to gwarancja sukcesu. Ułożymy zbilansowany jadłospis nawet dla wymagających. Lubisz makaron? Proszę bardzo - uwzględnimy go w Twojej diecie. Schudniesz skutecznie, zdrowo i przede wszystkim smacznie.

ZOBACZ PRZYKŁADOWY JADŁOSPIS NA TYDZIEŃ >

Ocena artykułu: 4.66 (38 głosów):

Oceń:

Zaproponuj temat na artykuł. Chcesz przeczytać artykuł na temat, o którym jeszcze nie pisaliśmy? Koniecznie napisz o nim do nas, korzystając z zakładki Kontakt.

Zobacz również

Komentarze

  • svana

    svana

    23 września 2013, 06:55

    mleko ble....

  • LadyZgaga1990

    LadyZgaga1990

    5 czerwca 2013, 17:20

    interesujący artykuł

  • elzbieta.koluszki

    elzbieta.koluszki

    2 kwietnia 2013, 06:48

    ciekawe

  • Aria.

    Aria.

    1 kwietnia 2013, 16:14

    Interesujący artykuł:)

  • grubasek266

    grubasek266

    10 lutego 2013, 13:40

    ciekawe

  • natalia1211

    natalia1211

    30 stycznia 2013, 14:29

    od niedawna pije mleko i jakoś mnie brzuch nie boli

  • moniaczkaa

    moniaczkaa

    7 stycznia 2013, 12:06

    nie boli

  • MARCELAAAA

    MARCELAAAA

    4 listopada 2012, 17:40

    Nie wyobrażam sobie abym nie mogła pić mleka :)Na szczęście mogę :)

  • smoczyca1987

    smoczyca1987

    25 sierpnia 2012, 05:10

    tyle naczytalam sie artykulow na ten temat, ze pewnie teraz przy rozszerzaniu diety synka bede sie doszukiwac nietolerancji laktozy ;/ na duzo ostatnio szumu wokol tego tematu.

  • passoasecret

    passoasecret

    19 sierpnia 2012, 16:18

    nie lubię mleka

Zasady dodawania komentarzy

1. Komentarz powienien zawierać informacje odnoszące się w bezpośredni sposób do treści komentowanego podmiotu wypowiedzi.

2. W przypadku uzasadnionego zgłoszenia komentarza do moderacji, zostanie on usunięty wraz z przyznanymi w ramach Vita-Aktywności punktami.

3. Po 3 krotnym złamaniu zasad komentowania użytkownik zostaje zablokowany, co uniemożliwia jemu dodawanie jakichkolwiek komentarzy w serwisie.

4. Kopiowanie komentarzy znajdujących się już w serwisie równoważne jest z naruszeniem punktu 4 zasad dodawania komentarzy.