Zespół policystycznych jajników - jak pomóc sobie dietą?

14 stycznia 2009, Komentarzy: 104
Ewa Fidler

U kobiet z Zespołem policystycznych jajników (ang. Polycystic ovarian syndrome – PCOS) następuje nadmierna produkcja hormonów męskich, czyli androgenów. Powoduje to m.in. nieregularność miesiączek, tycie, trądzik, hirsutyzm (występowanie nadmiernego owłosienia w rejonach ciała typowych dla mężczyzn). Do końca jednak nie wiadomo, co jest pierwsze: otyłość czy PCOS. Przypadłość ta często jest wykrywana dopiero w momencie, kiedy kobieta ma problemy z zajściem w ciąże. Jedno jest pewne, schudnięcie wpłynie na złagodzenie objawów. Dobrze ułożona dieta i odpowiednio dobrane ćwiczenia, w połączeniu z farmakoterapią zaleconą przez lekarza ginekologa, stanowią klucz do sukcesu.

PCOS należy do endokrynopatii czyli chorób układu hormonalnego. Jest to choroba zarówno metaboliczna jak i hormonalna. Najczęściej dotyka ona kobiet w wieku rozrodczym. Jak mówią dane amerykańskie ta dolegliwość może występować nawet u 6-10% kobiet. Pierwsze objawy mogą pojawić się już na początku okresu dojrzewania, jednak najczęściej dzieje się to w okresie młodzieńczym. PCOS opisany w 1935 roku przez Steina i Leventhala, stąd czasami można się też spotkać z nazwą Zespół Steina-Levanthala. Nazywany jest zespołem, ponieważ nakłada się na niego wiele pojedynczych symptomów takich jak:

• otyłość,
  
• hirsutyzm,
  
• trądzik,
  
• zaburzenia owulacji,
  
• brak lub nieregularna miesiączka,
  
• bóle miednicy,
  
• insulinooporność,
  
• hyperinsulinemia,
  
• cukrzyca typu 2,
  
• dyslipidemia (zaburzenia gospodarki lipidowej),
  
• nadcisnienie tętnicze krwi.

Im większy stopień otyłości tym bardziej objawy te mogą ulec nasileniu.

Insulinooporność a PCOS
U 35-50% kobiet z PCOS insulinooporność albo cukrzyca typu 2, pojawi się jeszcze przed 30 rokiem życia. Insulinooporność polega na upośledzonej odpowiedzi komórek na insulinę. Insulina gromadzi się, więc w organizmie (hiperinsulinemia) i stymuluje jajniki do produkcji androgenów. Według The International Council on Infertility Information Dissemination „Insulinooporność, która jest częsta w PCOS może mieć znaczenie w tyciu i kłopotach z obniżeniem nadmiernej masy ciała”.
W przypadku insulinooporność istotna jest też ilość tkanki tłuszczowej. Im wyższy procent tkanki tłuszczowej w organizmie, tym większa jest insulinooporność. Wysokie poziomy insuliny prowadzą do wystąpienia zachcianek pokarmowych na produkty o wysokiej zawartości węglowodanów. Wyniki badań świadczą o tym, że dieta zachodnia (bogata w nasycone kwasy tłuszczowe i wysokoprzetworzone węglowodany a uboga w błonnik) może sprzyjać otyłości i powodować insulinooporność.
Insulinooporność można zmniejszyć przez zastosowanie odpowiedniej diety o niskim indeksie glikemicznym (IG). IG oparty jest o wynik pomiaru efektu spożycia węglowodanów zawartych w konkretnym produkcie na poziom glukozy we krwi.

Leczenie PCOS
Leczenie PCOS nie jest skomplikowane, co nie znaczy, że jest łatwe. Lekarz prawdopodobnie przepisze niezbędne leki. Jednak redukcja masy ciała jest jednym z podstawowych zaleceń lekarskich w przypadku kobiet z PCOS. Zmiany w stylu życia powinny obejmować nie tylko zmianę sposobu odżywiania w celu obniżenia i póxniejszego utrzymania masy ciała, ale także redukcję stresu, zwiększenie aktywności fizycznej. Obniżenie masy ciała tylko o 5% jest związane z :

• zmniejszeniem wydzielania insuliny,
  
• zwiększeniem płodności,
  
• redukcją hirutyzmu i zmian trądzikowych,
  
• obniżeniem stężenia testosteronu w surowicy krwi.

Zasady diety w PCOS
Odpowiednia dieta jest bardzo istotna w przypadku pacjentek z PCOS. U niektórych kobiet z PCOS skuteczna jest dieta o obniżonej zawartości węglowodanów ogółem, czyli pieczywa, makaronów, płatków śniadaniowych. Równocześnie do diety włącza się produkty niskoprzetworzone takie jak produkty pełnoziarniste, brązowy ryż. Zamiana wysokoprzetworzonych węglowodanów na pełne ziarna, owoce i warzywa może polepszyć odpowiedź komórek na insulinę. dieta powinna zawierać także odpowiednią ilość białka.

Podstawowym celem diety jest obniżenie masy ciała pacjentki o 5-10% wyjściowej masy ciała przez 3 miesiące. Realizowane jest to przez:

• Zmniejszenie podaży energii.
  
• Zmniejszenie podaży węglowodanów prostych.
  
• Zwiększenie podaży produktów bogatych w błonnik czyli owoców i warzyw.
  
• Zmniejszenie podaży tłuszczu, zwłaszcza nasyconych kwasów tłuszczowych.
  
• Zjadanie mniejszych, ale za to częstszych posiłków.
  
• Odpowiednie zbilansowanie posiłków pod względem zawartości białka, tłuszczu i węglowodanów.

Kluczowe zasady diety	Należy spożywać produkty o jak najmniejszym stopniu przetworzenia(świeże, mrożone albo suszone). Codziennie w menu powinny znajdować się: owoce, warzywa, nasiona strączkowe, produkty pełnoziarniste, ryby, chude mięso, orzechy i nasiona.
Dzienna podaż błonnika powinna wynosić 25-30 g.	Podaż błonnika należy zwiększać stopniowo, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów jelitowych, Najbardziej zalecane są takie warzywa jak: brokuły, sałata, seler, kapusta, ogórek, pietruszk, rzepa, szpinak, rzodkiew. W jadłospisie powinny znajdować się nasiona strączkowe takie jak: fasola czerwona, soja, ciecierzyca. Owoce jakie należy jeść tok: truskawki, maliny, grejpfruty, jabłka, wiśnie, brzoskwinie i śliwki. Produkty te powinny pojawiać się jako przekąski, w sałatkach, z chlebem i zupy.
Należy ograniczyć spożycie węglowodanów.	Trawienie i wchłanianie węglowodanów złożonych trwa dłużej niż cukrów prostych, Zamiast jeść produkty z białej mąki należy wybierać te z pełnego przemiału (ryz brązowy, makarony, pieczywo),
Należy ograniczyć spożycie soli do ok. 2,5 g na dzień.	Zamiast soli lepiej uzywać soku z cytryny, musztardy, octu, ziół i przypraw. Produktów takie jak wędzone mięso, solone orzechy, konserwowane warzywa i mięso konserwowane powinny zostać wyeliminowane. Wskazane są orzechy, bogate w jedno i wieloniansycone kwasy tłuszczowe czyli: migdały, nasiona dyni i słonecznika. Przynajmniej 2-3 razy w tygodniu należy jeść ryby. Wybieraj tuńczyka, łososia, śledzia, sardynki, pstrąga. Najbardziej zalecane są takie techniki kulinarne jak: pieczenie, grillowanie, gotowanie, gotowanie na parze, gotowanie w mikrofalówce.
Należy spożywać produkt bogaty w białko w każdym posiłku.	Białko działa stabilizująco na cukier uwalniany z węglowodanów do krwi, Wybierać należy: chude mięso, ryby, nabiał, nasiona strączkowe, orzechy i nasiona.

Aktywność fizyczna w PCOS
Wiele badań wskazuje na to, że aby zmniejszyć insulinooporność komórek, wystarczy już umiarkowana aktywność fizyczna. Nawet, jeśli mimo ćwiczeń nie chudnie się i tak pozytywny efekt jest zauważalny. Ćwiczenia fizyczne nie tylko zwiększają wrażliwość komórek na insulinę. Powodują także zwiększenie masy mięśniowej. Dzięki temu, że mięśnie są aktywne metabolicznie wpływa to na zwiększenie tempa przemiany materii nawet w momencie, kiedy nie ćwiczy się.
Trudno jednak od razu zwiększyć swoją aktywność. Jeśli nie ćwiczy się wcale lub bardzo mało siedzący tryb życia wchodzi w nawyk. Dlatego też wysiłek fizyczny należy wprowadzać do swojego codziennego planu stopniowo. Zaleca się, aby łączny czas przeznaczany na aktywność fizyczną wynosił ok. 150 minut tygodniowo.

Terapię PCOS należy zacząć od wizyty u ginekologa-endokrynologa, najlepiej mającego doświadczenie w leczeniu pacjentek z PCOS. Tylko połączenie farmakoterapii z odpowiednio dobraną po konsultacji lekarskiej dietą daje gwarancję na uregulowanie choroby, a czasem na wymarzoną ciążę.

Dodaj komentarz

1  2 3 4 5  ...  11 Następna

GABRIELA74, 2 kwietnia 2012, 14:14 To artykuł dla mnie. Ale ile by się nie czytalo zawsze coś nowego się dowie.mowa o pco-zmara 21wieku !!! Odpowiedz fitskinnybitch, 28 lutego 2012, 07:09 ciekawe;) Odpowiedz HotBlood, 1 lutego 2012, 17:23 ufff. a już się bałam Odpowiedz BrzydUlaaaa, 16 stycznia 2012, 18:03 fajny artykuł :) Odpowiedz ewajoanna70, 16 grudnia 2011, 18:59 bardzo interesujący artykuł Odpowiedz mikruska84, 16 września 2011, 16:17 *Z tym PCOS jest jak z błędnym kołem - jednym z obiawów jest otyłość, a żeby się wyleczyć trzeba schudnąć. Artykuł naprawde bardzo dobry, dużo pożytecznych i wyczerpujących informacji.Ja jestem teraz na etapie szukania odpowiedniej diety dla siebie, ale widze, że zasady przyjete w diecie PCOS są najnormalniejszymi zasadami kazdej diety - dużo błonnika i białka, zero słodyczy i pieczywa. Odpowiedz Basik27, 8 czerwca 2011, 16:57 100% racjiZgadzam się z artykułem. Miałam problemy z zajściem w ciążę, gin stwierdził PCOS, kuracje hormonalne nie pomagały. Kiedy już prawie poddałam się, zaczęłam się odchudzać i wkrótce pojawiła się fasolka :) Teraz już wiem - najpierw powinno być odchudzanie a dopiero jak to nie pomoże to leczenie farmakologiczne. Pozdrawiam! Odpowiedz fukyn, 4 marca 2011, 09:46 prawda/nieprawda (?)Teoretycznie mam zdiagnozowane PCOS. W pierwszą ciąże zaszłam przypadkiem. Później zaczęłam się odchudzać i po zgubieniu 15 kg (czyli ok. 17% masy ciała) wrócił okres i natychmiast zaszłam w ciążę. A jeszcze później inny lekarz powiedział mi, że problemem była otyłość a nie PCOS i że lekarze zbyt często to diagnozują bez odpowiednich przesłanek. Jedno jest pewne - otyłość nie wpływa korzystnie na miesiączkę, a co za tym idzie na możliwość zajścia w ciążę. Więc zamiast dylematu - czy mam PCOS bo jestem gruba, czy jestem gruba bo mam PCOS proponuję po prostu postarać się schudnąć. Na pewno nie zaszkodzi :) Odpowiedz TanCerca / 10.119.32.33, 7 lutego 2011, 14:45 :)fajny artykuł ........................................................................... ........................................................................... ........................................................................... ........................................................................... ... Odpowiedz Kahleena, 9 stycznia 2011, 22:52 ......hm... dieta przed chorobą - żeby się czegośtam ustrzec, na pewno pomoże... ale w czasie choroby... myślę, że może być trochę za późno.... pewnie mentalnie kojarzę o co chodzi, ale jakoś w to nie wierzę......................... Odpowiedz

1  2 3 4 5  ...  11 Następna