A co to jest ten orkisz?
13 września 2006, Komentarzy: 27
Karolina Łąkowska
“Czy orkisz rzeczywiście jest tak zdrowy jak piszą? Czy można go jakoś rozsądnie wykorzystać w diecie?”. Takie pytania często padają, postaram więc się trochę przybliżyć kwestię zapomnianego w XXI wieku orkiszu.
Co to jest orkisz?
Jest to odmiana pszenicy (z łac. Triticum spelta L.). Uprawiany kiedyś i rozpowszechniony na Bliskim Wschodzie, przez Izraelitów, German i Rzymian. Stanowił posiłek gladiatorów oraz zawodników igrzysk. Już w dawnych czasach była ceniony i częściej uprawiany, niż obecnie. W XII wieku właściwości orkiszu rozpropagowała przeorysza klasztoru Benedyktynów Hildegarda z Bingen – wizjonerka, uzdrowicielka, reformatorka Kościoła katolickiego. Uznawana za dobrą obserwatorkę natury i ludzi. Hildegarda twierdziła, że orkisz ma m.in. działanie rozweselające, budujące mięśnie. Kiedyś w Niemczech podawano przygotowane z masłem i solą ziarno orkiszu osłabionym chorym w szpitalach, na poprawę apetytu, regenerację organizmu oraz poprawę odporności.
Teraz orkisz jest zbożem powracającym do łask. Najczęściej można spotkać produkty na jego bazie w sklepach z żywnością ekologiczną. Jest uprawą bardzo rzadko spotykaną w tradycyjnym rolnictwie. Natomiast praktyki jego uprawy spotykane są coraz częściej w rolnictwie ekologicznym. Orkisz należy do zbóż najmniej wymagających jeśli chodzi o uprawę. Jest odporny na warunki pogodowe, może być uprawiany na ubogich glebach. Nie wymaga stosowania nawozów sztucznych podczas jego uprawy, stąd produkowany jest głównie w gospodarstwach ekologicznych.
Trudno oceniać dlaczego orkisz został wyparty przez inne zboża konsumpcyjne i stał się zbożem reliktowym. Być może jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest fakt, że jakość glutenu w orkiszu jest bardzo niska, co utrudnia obróbkę przemysłową ziarna.
Orkisz - źrodło cennych składników
Ziarno orkiszu ma przyjemny słodkawo-orzechowy smak. Jest doskonałym źródłem witamin z grupy B, PP oraz składników mineralnych: żelaza, potasu, wapnia. Dostarcza też nienasyconych kwasów tłuszczowych znanych z korzystnego wpływu na układ krążenia. Poprawia motorykę przewodu pokarmowego ze względu na duże ilości błonnika pokarmowego. Większe ilości błonnika pokarmowego zawiera ziarno niełuskane orkiszu. W porównaniu z pszenicą zawiera on więcej białka niż ona. Produktom wytworzonym w oparciu o czysty orkisz, przypisuje się działanie lecznicze.
Uważa się, że orkisz pomocny jest:
- w stanach zmęczenia
- dolegliwościach ze strony układu krążenia, wspomaga poprawę krążenia
- chorobach wątroby, nerek
- pozytywnie wpływa na poprawę trawienia
- wspomaga leczenie otyłości, cukrzycy
- zalecany osobom osłabionym i niedożywionym
Dieta bezglutenowa a orkisz
Ten gatunek zboża zawiera gluten. Jednak występuje on w mniejszych ilościach, niż gluten w pszenicy. Często osoby z nietolerancją glutenu nie odczuwają dolegliwości nim wywołanych po spożyciu produktów wytworzonych w oparciu o ziarno orkiszu.
Orkiszowe produkty
Orkisz swoje odrodzenie zawdzięcza produkcji ekologicznej i nadal rozszerzającej się gamie produktów, na nich bazujących. Często też dodawany jest do różnych produktów wraz z mieszanką innych zbóż konsumpcyjnych. Poniżej przedstawiam listę produktów orkiszowych, które można kupić w polskich sklepach z żywnością. Oto one:
- pieczywo
- płatki - zamiennik zwykłych płatków, dodatek do mleka, jogurtów, sałatek, innych potraw
- otręby
- talarki jogurtowe
- mąka (kluski, naleśniki)
- sucharki
- kaszki, kleiki – spożywanych z mlekiem, sokami, pyszny produkt dla dzieci
- makaron
- ziarno
- paluszki
- wafle
- chrupki
- kawa – zamiast kawy naturalnej
- syrop słodowy - do twarożków lub słodzenia
Czy orkisz i produkty na jego bazie będą pojawiały się na naszych stołach, to ukształtują nasze zwyczaje, preferencje żywieniowe oraz przystępność cen tych produktów.
Zobacz także:
» Dietetyka - Śniadanie na dobry początek dnia » Dietetyka - Żywienie a nowotwory » Dietetyka - Zupy – za i przeciwZasady dodawania komentarzy
1. Komentarz powienien zawierać informacje odnoszące się w bezpośredni sposób do treści artykułu.
2. W przypadku uzasadnionego zgłoszenia komentarza do moderacji, zostanie on usunięty wraz z przyznanymi w ramach Vita-Aktywności punktami.
3. Po 3 krotnym złamaniu zasad komentowania użytkownik zostaje zablokowany, co uniemożliwia jemu dodawanie jakichkolwiek komentarzy w serwisie.
4. Kopiowanie komentarzy znajdujących się już w serwisie równoważne jest z naruszeniem punktu 4 zasad dodawania komentarzy.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
