Masło czy margaryna, czyli czym smarować pieczywo?
17 maja 2006, Komentarzy: 152
Joanna Kopińska
Spór między zwolennikami masła i margaryny toczy się już od kilku lat. Każdy przekonuje, iż to właśnie jego faworyt jest smaczniejszy i zdrowszy. Jednak dla przeciętnego “zjadacza chleba” te przepychanki na argumenty nic nie wnoszą, bo nadal nie wiadomo czym ten chleb posmarować. Dokonajmy zatem analizy porównawczej tych dwóch tłuszczy. Być może rozwieje ona nasze wątpliwości.
Od momentu kiedy margaryna w 1869 roku, za sprawą francuskiego chemika Hippolyte'a Mege-Mouriés'a, po raz pierwszy wprowadzona została na rynek, trwa walka na słowa pomiedzy rzeszą wiernych zwolenników masła, a coraz większą grupą tych, którzy preferują margarynę. W Polsce prawdziwy boom i niemalże wojna pomiędzy tymi dwoma ugrupowaniami miała miejsce na przełomie lat 1996/1997.
Zwolennicy masła mówili, że jest ono w 100% naturalnym, wykorzystywanym w kuchni od pokoleń tłuszczem. O margarynie mówili natomiast, że jest jedynie jego imitacją.
Ci, którzy woleli margarynę z kolei argumentowali, iż jest ona zdrowsza, bo nie zawiera cholesterolu.
Zapoznajmy się zatem z kilkoma faktami na temat masła i margaryny. Czym one tak naprawdę są, co należy do ich zalet, a co stanowi wady.
Masło jest jadalnym tłuszczem zwierzęcym otrzymywanym z mleka, z kolei margaryna produkowana jest na bazie olejów roślinnych. O ile masło tak naprawdę można wytworzyć w warunkach domowych, o tyle w przypadku margaryny jest to niemożliwe, gdyż aby związać wspomniane oleje roślinne konieczne jest ich przemysłowe przetworzenie. Ten właśnie fakt przez wiele lat poczytywany było margarynom za minus, niemalże dyskwalifikował je w starciu z masłem.
Otóż jeszcze do niedawna produkcja margayny odbywała się na drodze uwodornienia, co powodowało, że nienasycone kwasy tłuszczowe przechodziły w formę izomerów trans. Te z kolei wykazywały własciwości zbliżone do nasyconych kwasów tłuszczowych. Mówiło się zatem, że skoro mamy spożywać szkodliwe substancje, to niech one będą przynajmniej naturalne.
Obecnie jednak technologia produkcji smarowideł roślinnych oparta jest o tłuszcze estryfikowane, co powoduje , że wiekszość margaryn nie zawiera izomerów trans wcale lub jedynie śladowe ich ilości.
Mówimy tutaj oczywiście o margarynach miękkich, kubkowych, przeznaczonych do smarowania pieczywa, a nie o twardych margarynach w kostkach. Te nadal zawierają spore ilości kwasów tłuszczowych trans, dlatego tak naprawdę nie są one zalecane żywieniu.
Często można spotkać się z opinią, że masło jest lepsze dlatego, że zawiera naturalne witamy. Co prawda obecnie margaryny są wzbogacane i często mają więcej witamin niż masło, jednak są to związki otrzymywane sztucznie, a co za tym idzie mogą być gorzej przyswajane przez organizm niż ich naturalne pierwowzory.
Spójrzmy jednak na tą kwestię racjonalnie. Ilość smarowidła wykorzystywanego do przygotowania kanapki powinna być naprawdę znikoma, do około 5g. Taka ilość nie stanowi istotnego źródła witamin. Zatem twierdzenie, iż masło jest ważnym składnikiem diety w profilaktyce nieborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, jest chyba lekką przesadą.
Poniższa tabela przedstawia zestawienie najistotniejszych składników odżywczych występujących w 100g masła i margaryny.
Jak z niej wynika, margaryny dostarczają zdecydowanie większych ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych, ale także witamin i, co bardzo istotne, zawierają znikome ilości cholesterolu pochodzące z domieszek tłuszczów zwierzęcych. Pod względem kaloryczności oraz zawartości podstawowych składników odżywczych, wszystkie trzy rodzaje smarowideł są zbliżone do siebie.
| Zawartość składników odżywczych w 100g | Masło extra | Masło śmietankowe | Margaryna |
| Energia (kcal) | 735 | 659 | 710 |
| Białko (g) | 0,7 | 1,1 | 0,3 |
| Tłuszcze (g) | 82,5 | 73,5 | 80 |
| Węglowodany (g) | 0,7 | 1,1 | 0,4 |
| Wit. A (μg) | 814 | 724 | 900 |
| Wit. D (μg) | 0,8 | 0,7 | 7,5 |
| Wit. E (mg) | 2,5 | 2,3 | 14 |
| Kwasy tłuszczowe: - nasycone (g) - jednonienasycone (g) - wielonienasycone (g) | 54,7 22,4 1,2 | 50,3 18,3 1,2 | 23,5 36,5 17,3 |
| Cholesterol (mg) | 248 | 220 | 1 |
Dla kogo zatem wskazane jest masło, a kto powinien stosować margarynę?
Według wytycznych Instytutu Matki i Dziecka, masło powinno być planowane w diecie dzieci do lat 7. Zalecenie takie związane jest z naturalnie występującymi w maśle witaminami oraz brakiem w nim izomerów kwasów tłuszczowych, które mogą nadal mogą pojawiać się w tłuszczach roślinnych.
Również dla kobiet w ciąży oraz karmiących bardziej odpowiednie będzie masło, bowiem wspomniane izomery wykazywać mogą teratogenne działanie na płód.
Margaryna z kolei, powinna być podstawowym smarowidłem w diecie osób dorosłych. Dzięki wysokiej zawartości nienasyconych kwasów tłuszczowych przyczyniają się do obniżenia poziomu cholesterolu we krwi, co szczególnie istotne jest w przypadku osób starszych oraz cierpiących na choroby serca i układu krążenia.
Zobacz także:
» Dietetyka - Co trzeba wiedzieć o cholesterolu? » Dietetyka - Czy dbasz o swoje serce? » Dietetyka - Nadciśnienie - zmiana stylu życia » Dietetyka - Orzechy a cholesterolZasady dodawania komentarzy
1. Komentarz powienien zawierać informacje odnoszące się w bezpośredni sposób do treści artykułu.
2. W przypadku uzasadnionego zgłoszenia komentarza do moderacji, zostanie on usunięty wraz z przyznanymi w ramach Vita-Aktywności punktami.
3. Po 3 krotnym złamaniu zasad komentowania użytkownik zostaje zablokowany, co uniemożliwia jemu dodawanie jakichkolwiek komentarzy w serwisie.
4. Kopiowanie komentarzy znajdujących się już w serwisie równoważne jest z naruszeniem punktu 4 zasad dodawania komentarzy.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
