Wielkanocne jajko
12 kwietnia 2006, Komentarzy: 88
Karolina Łąkowska
Jajko w religii znak nowego życia i przezwyciężenia śmierci. W dawnych czasach stosowane jako dodatek do zaprawy wapiennej...
Jajko w religii znak nowego życia i przezwyciężenia śmierci. W dawnych czasach stosowane jako dodatek do zaprawy wapiennej w budownictwie oraz cenne spoiwo do farb. Przez lata narzędzie okazywania niezadowolenia nielubianym politykom.
Wielkanocny stół ugina się od tradycyjnych potraw i specjałów. Jaja, szynka, biała kiełbasa, żurek, serniki, mazurki, paschy to najsmakowitsze i wyjątkowe w tym dniu potrawy. Spożywając takie smakowitości rzadko zastanawiasz się czy poza wspaniałym smakiem i przyjemnością dla podniebienia niosą one ze sobą coś wartościowego.
To nasza tradycja i dzień w roku taki jedyny. Nie namawiam do zrezygnowania z niej, zachęcam tylko do zdroworozsądkowego podejścia i korzystania z tych dóbr z umiarem.
Jedną z głównych potraw królujących na wielkanocnym stole są jaja pod różnymi postaciami: najbardziej popularne to jaja gotowane z majonezem, zaraz za nimi jaja faszerowane, panierowane, jaja z szynką, jaja z przeróżnymi sosami. Z jajkiem kojarzy się najczęściej zakaz i ograniczenia. Groźba podniesienia poziomu cholesterolu ze względu na dość dużą jego zawartość w ich składzie.
Jaja są produktem o wysokiej wartości odżywczej. Są źródłem wysokowartościowego białka. Tłuszcz, którego udział w jaju jest zbliżony do ilości białka odznacza się wysokim stopniem strawności ze względu na swoją budowę (przyswajalność tłuszczu z jaja przez organizm ludzki wynosi około 91-98%). Za wysoką wartością odżywczą jajka przemawia również obecność:
- niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych
- witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E)
- witamin z grupy B, głównie B2
- składników mineralnych głównie: żelaza, związków fosforu i siarki
Białko jaja to najzdrowszy i dobrze skomponowany element jaja. Białko jest źródłem niemal wszystkich aminokwasów zwanych egzogennymi, czyli elementami, których organizm człowieka samodzielnie nie może wytworzyć, a potrzebuje ich do prawidłowego funkcjonowania. Jedynym elementem białka jaja kurzego, który znajduje się w grupie substancji niesprzyjających jest tzw. awidyna. Awidyna jest składową białka, która wiąże biotynę (inaczej witaminę H). Kompleks awidyny i biotyny nie jest trawiony w organizmie człowieka. Z tego powodu duże spożycie surowych jaj może być przyczyną powstawania tych połączeń, a co za tym idzie niedoborów witaminy H. Niektóre objawy niedoborów biotyny to: znużenie, spadek apetytu, podwyższenie poziomu cholesterolu, rumień, łuszczenie skóry. Aby ustrzec się przed niedoborami tej witaminy przez spożywanie jaj, należy je poddać obróbce termicznej, najlepiej gotowaniu. Awidyna na skutek temperatury zmienia swoją strukturę i przestaje być “zagrożeniem” dla biotyny.
Żółtko jest ono źródłem przede wszystkim: żelaza – składnika hemoglobiny, mioglobiny, niezbędnego do przenoszenia tlenu; fosforu – składnika kości, zębów, tkanki mózgowej, witamin. Jest to składnik zawierający w 100 g niemal trzykrotnie więcej tłuszczu niż białko. Cholesterol znajdujący się w żółtku powinien mieć wpływ na ograniczanie spożycia jajek szczególnie wśród osób z chorobami układu krążenia.
Najwyższą wartość żywieniową ma jajko gotowane od zimnej wody przez 15 minut i szybko schłodzone. Takie jajko charakteryzuje się najwyższą strawnością i przyswajalnością poszczególnych składników pokarmowych. Gotowanie nie ma negatywnego wpływu na wartość żywieniową jaja poza nieznacznymi stratami witamin. Inne sposoby obróbki cieplnej jaj (smażenie, pieczenie) mogą obniżać ich wartość żywieniową.
Tabela przedstawia ilość wybranych składników znajdujących się w poszczególnych elementach jaja na podstawie “Tabel składu i wartości odżywczej żywności” IŻŻ.
| Składniki | jajo całe (sztuka) | białko (sztuka) | żółtko (sztuka) | % pokrycia zapotrzebowania na wybrane składniki po spożyciu całego jaja |
| wartość energet. (kcal) białko (g) tłuszcz (g) cholesterol (mg) węglowodany (g) fosfor (mg) żelazo (mg) witamina A (μg) witamina D (μg) witamina E (mg) witamina B1 (mg) witamina B2 (mg) | 96 7,6 7,1 266 0,33 201 1,87 222 1,125 0,538 0,064 0,353 | 17 3,8 0,07 0 0,25 54 0,07 0 0 0 0,021 0,150 | 79 3,8 7,05 266 0,08 147 1,8 222 1,125 0,538 0,043 0,203 | 5 12 13 87 0,1 29 10 28 - 6 4 22 |
Spożywanie jajek nie jest zabronione. Są one bardzo ważnym elementem diety ze względu na swoją wysoką wartość odżywczą. Jednak znaczne ilości cholesterolu przemawiają za ograniczeniem ich spożycia. I w przypadku jaj sprawdza się zasada: "jedz różnorodnie i unikaj monotonii".
- Więcej informacji o:
- Święta,
- Dieta,
- Odżywianie,
- Odchudzanie,
- Słodycze,
- Wielkanoc
Zobacz także:
» Dietetyka - Źródła żelaza w diecie » Dietetyka - Zdradliwe efekty diety cud » Dietetyka - Witamina C: nowe spojrzenie na jej bogate źródła[ Zamknij ]
Zasady dodawania komentarzy
1. Komentarz powienien zawierać informacje odnoszące się w bezpośredni sposób do treści artykułu.
2. W przypadku uzasadnionego zgłoszenia komentarza do moderacji, zostanie on usunięty wraz z przyznanymi w ramach Vita-Aktywności punktami.
3. Po 3 krotnym złamaniu zasad komentowania użytkownik zostaje zablokowany, co uniemożliwia jemu dodawanie jakichkolwiek komentarzy w serwisie.
4. Kopiowanie komentarzy znajdujących się już w serwisie równoważne jest z naruszeniem punktu 4 zasad dodawania komentarzy.
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
